Cemaatte Elemneşrahleke sûresini bilen imam
dahil 11 kişi varsa büyük hatme yapılır. 11 kişiden az olunca büyük hatme
yapılmaz. Büyük hatme şu şekilde yapılır:
Cemaat bir halka kurar. Hatmeyi yaptıracak kimse arkası kıbleye gelecek
şekilde halkayı ortalayarak oturur. Taş dağıtıcı ise imamın karşısına oturur,
sepetteki taşları yere boşaltır.
Taş dağıtıcı önce 100 taştan 21 tanesini ayırıp imama verir. Geri kalan 79
taş, dağıtılmak üzere önünde yerde bekler. Ayrıca okunacak Fatihâlar için
altı büyük taş ayrılır. Herkes adap üzere oturur. Gözler kapanır; huzurlu,
sessiz ve edepli bir şekilde hatmenin başlaması beklenir. Gözler hatme
bitene kadar açılmaz.
İmam 'estağfirullah' diyerek hatmeyi başlatır. Herkes 25 defa estağfirullah
der. Elemneşrahleke sûresini bilenler taş almak için sağ ellerini açıp
beklerler. Taşları dağıtan görevli gözlerini açıp 79 taşı sepete koyar,
imamın sağ tarafından başlayarak eli açık olanlara dağıtır. Dağıtılan
taşların eşit sayıda olmasına dikkat eder. Cemaat kalabalık ise eli açık
olanlara en az üçer taş dağıtır. Kalabalık değilse taşları eşit miktarda
dağıtmaya çalışır. Kendilerine taş yetmeyenler ellerini indirirler, bir şey
okumazlar.
İmam "Fatiha-i şerife" diye ses verir. İmam dahil sağ taraftan yedi kişi
Euzü besmele ile Fatiha okurlar. Fatiha okuyacakları belirlemek için taş
dağıtıcı önünde hazır tuttuğu altı büyük taşı imamın sağındaki altı kişiye
dağıtır, imama Fatiha taşı vermez, imam kendisi bir Fatiha okur. Taş
dağıtıcısı Fatiha taşlarını tekrar toplayıp diğer taşlarla birlikte 10 büyük
taşı imamın önüne sağ tarafına toplar.
İmam "Salavat-ı şerife" diye ses verir. İmam ve cemaat ellerindeki taş adedi
kadar salavat okurlar. Salavat "Allahümme salli alâ Seyyidinâ Muhammedin ve
alâ âli seyyidinâ Muhammed" sözüdür. Her salavatla birlikte sağ ellerindeki
bir taşı sol ellerine aktarırlar ve hepsi bitince tekrar sağa alıp yeni
verilecek zikir komutunu beklerler.
İmam elindeki 21 taştan bir kısmıyla salavat okuduktan sonra "Elemneşrahleke-i
şerife" diye ses verir. Cemaat "eûzü-besmele" çekip ellerindeki taş kadar "Elemneşrahleke"
sûresini okur. Sûreleri okurken başta bir kere "eûzü-besmele" çekilir;
diğerlerinde sadece besmele okunur, bu yeterlidir. İhlas okurken de böyledir.
Bu arada imam 21 salavatı bitirir ve bir miktar taş kendisine ayırarak
kalanını taş dağıtıcıya verir. Taş dağıtıcı gözlerini açar, imamın verdiği
taşları imamın sol tarafındakilere dağıtır. Taşları daha önce almayanlardan
başlayarak yettiği kadar tek sayıda dağıtır.
Taş dağıtan bu sevaptan mahrum kalmamak için, kendisine de taş ayırır. Eğer
halka küçükse ve ortada oturanlar varsa, taş dağıtan önce imama göre sağ
taraftan başlayarak sola doğru eşit miktarda taş dağıtır.
Sonra imam "İhlas-ı şerife" diye ses verir. Herkes elindeki taş kadar
besmele ile ihlas sûresini okur. İmam ihlas-ı şerife" diye on defa ses verir
ve herkes elindeki taş adedince ihlas okur. Böylece toplam 1000 (bin) ihlas
okunmuş olur..
İmam tekrar "Fatiha-i şerife" diye ses verir. Bu defa imam hariç sol
taraftan yedi kişi Fatiha okurlar. Fatiha okuyacakları belirlemek için taş
dağıtıcı büyük taşlardan yedi taş alarak soldan yedi kişiye dağıtır ve
tekrar geri toplayıp imamın önüne kor. Eline taş verilenler besmele çekip
birer tane Fatiha okurlar, diğerleri bir şey okumazlar.
İmam son kez "Salavat-ı şerife" diye ses verir. İmam ve cemaat ellerindeki
taş adedi kadar salavat okurlar. Sonra, taş dağıtıcı gözlerini açar, imamdan
başlayarak sağdan sola doğru taşları toplayıp oturur. İmam hatme duasını
okur. Duanın peşinden bir sûre okur ve "estağfirullah" diye ses verir.
Herkes 25 "estağfirullah" çeker ve gözlerini açar.
Hatme ikindi namazından sonra yapılmışsa, duadan sonra "Nebe/Amme" sûresi,
yatsı namazından sonra yapılmışsa "Mülk/ Tabareke" sûresi okunur. Bunları
ezbere bilmeyenler "Elemneşrahleke" sûresini veya "Nasr/İzâcâe" sûresini
okuyabilirler.
|