ALLAHU TEALA'NIN SIFATLARI

Subutî sıfatlardan görme,'işitme, konuşma, isteme gibi sıfatlar, bir ölçüde kullara da verilmiştir. Burada sadece isim olarak bir benzerlik vardır. Bu sıfatları kullarına bahşeden Allahu Teala'dır. Bunlarla kula marifet kapısı açılmıştır. Şöyle ki; belirli mesafeyi görme sıfatına sahip olan bir kul, bunu kendisine veren Yüce Zatın görme sıfatından bir numune taşıdığını bilir. Önce görmek nedir, bir derece bunu anlar. Sonra kıyas etmeden, bir benzetme yapmadan, bir şekil düşünmeden Allahu Teala'nm da gördüğünü yakinen kabul eder. Diğer sıfatlar da böyledir. Bize verilen numuneler, asıl kaynağı tanıtmak ve onda olanı akla yaklaştırmak içindir.

Sıfat, bir varlığın nasıl ve nice olduğunu bildiren kelimedir. Bizim konu ettiğimiz sıfat, varlığın ne olup ne olmadığını ifade eden manalardır. Allahu Teala'ya ait olan sıfatlar, bize O'nun hangi kemal ve yücelik ifade eden sıfatlarla sıfatlandığını gösterir. Bu sıfatlar aynı zamanda O'nun hangi noksanlık ve kusur ifade eden sıfatlardan da uzak olduğunu ortaya koyar.

Bir müslümanın, Yüce Allah hakkında, neyin vacip, neyin mümkün, neyin imkansız olduğunu bilmesi gerekir. Onun hakkında kullanılması münasib olan ve olmayan şeyleri bilmek de mühim bir vazifedir. Bunlar itikadın temelini oluşturur, sıhhatim temin eder. Kulu şirk, şüphe ve şaibeden kurtarır.

Akaid ilminde vacip denince, fıkıh ve tecvid ilmindeki vacipten ayrı bir mana kasdedilmektedir. Akaitte vacip; varlığı kesin, bulunması zaruri olan, muhakkak gereken, aksi mümkün olmayan, illa icabeden şey demektir. Varlıklar içinde vücudu zaruri olan sadace Allahu Teala'dır. Diğer bütün yaratılmış şeylerin varlığı mümkün kısmına girmektedir.

Mümkün varlık demek; Allah katında ve haddizatında var olması ile yok olması aynı derecede eşit olan varlıklar demektir. İnsan, kainat, cennet, cehennem, melekler, varlığı mümkün varlıklardır. Bütün bunlar olmasa da olurdu. Hepsinin yokluğunu düşünmemiz mümkündür. Ancak onların kendi başlarına var olmaları mümkün değildir. Varlığı ilahi kudret elinde olan bu varlıkların var olması, onları hayatta tutan Allah için zaruri değildir.

Muhal, imkansız olan şey demektir. Allahu Teala'nın bir benzerinin olması imkansızdır. Aynı şekilde Allahu Teala'nın varlığının yok olması, değişmesi de imkansızdır.

Alimlerimiz Cenab-ı Hakk'a ait sıfatları üç ana başlıkta toplamışlardır. Bunlar Zatî sıfatlar, subûtî sıfatlar ve fiilî sıfatlardır. Bunları kısaca tanıyalım: