Yeyin, için, israf etmeyin. (A'raf/31)
Elini boynuna bağlama. (Cimri olma) ve büsbütün de onu açıp israf etme ki, sonra kınanmış olursun ve eli boş açıkta kalırsın. (İsrâ/29)
Hz. Peygamber de bir hadîs-i şerifinde bu
hususta şöyle buyurmaktadır:
Sizin en hayırlınız ailesi için en lütufkâr olanınızdır.118
Bir altın vardır ki, onu Allah yolunda infak ediyorsun. Diğer bir altın vardır ki, onu bir köleyi âzâd etmek için infak ediyorsun. Başka bir altın da vardır ki, onu ailene infak etmiş bulunuyorsun. İşte bu altınların ecir bakımından en büyüğü ailene infak ettiğin altındır.119
Hz. Ali'nin dört zevcesi vardı ve dört günde bir, her birine bir dirhemlik et satın alırdı.
Hasan Basrî şöyle demiştir: 'Selef-i Sâlihîn ailelerini ve ev işlerini idare etmek bakımından titizdiler. Evin eşyası ve giyim kuşam hususuna ise önem vermiyorlardı'. (Yâni nafaka hususunda çok genişlik tanıyorlar, süs hususunda ise; gayet itinalı hareket ediyorlardı).
İbn Şîrin şöyle demiştir: 'Her cuma ailesine
paluze yapmak her müslüman kişi için müstehabdır'.
Helva, her ne kadar önemli ve zarurî nafakalardan değilse de, onu tamamen
terketmek, âdet bakımından cimrilik demektir. Müslüman kişiye en uygun olan
hareket, hanımına fazla yemekleri fakirlere sadaka vermesini emretmektir ve
yine evde bırakıldığı takdirde bozulacak şeylerin fazlasının sadaka olarak
verilmesine izin vermektir. Böyle bir hareket ise, hayır derecelerinin en az
derecesidir. Kadına gereken vazife böyle hususlarda, kocasının açıkça izni
yoksa bile hâlin hüküm ve karineleriyle amel etmektir. Müslüman kişiye
ailesi olmaksızın güzel bir yemek yemek, uygun bir hareket değildir. Yani
tek başına yeyip onlara yedirmemek çirkin kaçar ve kalplerinde kendisine
karşı bir tiksinti uyandırır, onlarla muaşeret etmekten kendisini
uzaklaştırır. Eğer o yemeği tek başına yemek azmindeyse hiç olmazsa gizlice
ve çoluk çocuğuna sezdirmeksizin yemelidir... Onlara yedirmek istemediği bir
yemeği yanlarında anlatmamalıdır. Kişi yediği zaman, bütün aile bireyleri
sofrasına oturmalıdır.
Süfyân es-Sevrî şöyle demiştir: 'Toplu halde yiyen bir ev halkına meleklerin ve Allah'ın salâvat-ı şerife getirdikleri bize bildirilmiştir'.
İnfak hususunda gözetilmesi vâcib olan şeylerin en önemlisi, helâlinden yedirmektir. Ailesine sarfetmek için şüpheli şeylerden kazanmamalıdır. Zira böyle bir kazancın aileye yedirilmesi bir cürümdür ve onların hiçbir zaman lehinde bir hareket değildir. Biz evlenmenin âfetlerini anlatırken bu hususta ki hadîsleri orada zikretmiştik.
118) Tirmizî
119) Tirmizî